EKİNLİK ADASI

Blog

Marmara’da Yalnız Bir Ada: Ekinlik Adası

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Ekinlik Adası, Marmara denizi ortasında ufak bir adadır. Temiz bir deniz ve doğa içinde, gürültüden uzak bir yer arayanlar için görülmesi gereken bir beldedir.


Ekinlik Adası, Marmara denizi ortasında temiz bir deniz ve havaya sahip, gürültüden uzak ve sakinlik arayanlar için tercih edilen bir adadır. Geçmişte tarım ve deniz ticaret ağının bir parçası olan bu ufak ada, artık sadece yerel halkın bahar ve yaz mevsimlerinde gittiği bir adaya dönüşmüştür. Turistik olarak pek olanağı olmasa da Avşa’dan kiralanabilecek bir tekne ile günü birlik gelinip, tarihsel kalıntıları görülmeye değerdir. Yüzmeyi tercih edecekler için ise Voli Plajı Marmara’nın en temiz koylarından biridir.

Osmanlı İmparatorluğu Devri

Osmanlı İmparatorluğu Devri

1816 yıllarında çizildiği tahmin edilen Marmara adalarını gösteren o yıllardan kalma bir harita

Osmanlı imparatorluğu devrinde, Koutalis (Ekinlik) halkına ait gemiler, Ege ve Akdeniz üzerinden Avrupa’ya, özellikle İtalya,Fransa, İspanya ve İngiltere’ye giderek oralardan İstanbul’a ticari mal getiriyordu. Bazı tekneler ise Marmara’da balıkçılık yapıyor ve balık ticaretinde bulunuyordu. Bu ticaret Romanya ve Rusya kıyılarına kadar uzandı. Koutalis halkı buralardan buğday aldı. Hala kalıntıları bulunan değirmenlerde Romanya, Rusya ve Marmara ya da Kizikos (Erdek) den gelen buğday işlendi.

 

MS 1300’de, ada, Bizans İmparatoru 2. Andronikonus’un izniyle, Katalanların (İspanya) deniz üssü olarak kullanılıyordu. Bu 1307’de sona erdi ve adaya çoğu balıkçı ve tekne sahibi olan Yunanlılar yerleşti.

 

Ticari Faaliyetleri

Daha sonra 1816’da bazı gemiler sünger avcılığı için değiştirildi. 1900’de 25 tekne (200 tonun üzerinde) ve 30 tane sünger teknesi vardı. Bu teknelerin her biri 4 tondu ve 8 kişilik mürettebatı vardı. Bu filo, İstanbul limanında demirliydi. Aşağıda, o yıllarda Ekinlik adasında bulunan bir grup sünger avcısının resmi görülmektedir. Osmanlı döneminde adada, giysi, yiyecek, ev eşyası vs. satan dükkanlar ve sahilde 3-4 kafe-restoran vardı. Ayrıca bir postane de mevcuttu. Halkın başlıca geçim kaynağı, ticari nakliyat, balıkçılık, sünger avcılığı ve tuzlu balık ticaretiydi.

İlk Sünger Avcıları

İlk Sünger Avcıları

“1816’da bazı gemiler sünger avcılığı için değiştirildi. 1900’de 25 tekne (200 tonun üzerinde) ve 30 tane sünger teknesi vardı. Bu teknelerin her biri 4 tondu ve 8 kişilik mürettebatı vardı. Bu filo, İstanbul limanında demirliydi. O yıllarda Ekinlik’te bulunan bir grup sünger avcısının resmi görülmektedir.”

Günümüz Tarihçesi

Ekinlik Adası nüfusu 1896’dan 2400 civarındaydı. 110 öğrencilik bir okul vardı. Bu okulun ve yanındaki kilisenin harabesi hala ayaktadır. 1923’de Türkiye Cumhuriyetinin kurulması ve nüfus mübadeleleri sonunda Yunan asıllılar olan Koutalis halkı da mülteci olarak Yunanistan’a giderek Atina, Selanik ve Pire’ye yerleşti. Büyük bir grup ABD ye gitti. Adadan ayrılanlardan başka bir grup, Lemnos (Limni) adasında Yeni Koutalis’i kurdu. Yunan Asıllılar adayı terk ettikten sonra, ada 5 – 6 yıl boyunca boş ve korumasız kaldı. Bu süre boyunca gelen gemiler tarafından adadaki evler yağmalandı.

Ekinlik Adası'na İlk Yerleşenler

Ekinlik Adası’na İlk Yerleşenler

Ekinlik Adası terk edildikten 5 – 6 yıl sonra devlet, İnebolu’dan yaklaşık 30 haneyi bu adaya iskana yolladı. Bunlar geldiğinde adayı ve evleri harap bir şekilde buldular. Oturulacak gibi olan evlere yerleşip diğerlerinin ahşap kısımlarını kışın yakacak olarak kullandılar. Çünkü o yıllarda devlet ada halkına herhangi bir yardım yapmıyordu. 1935’teki 6.4 büyüklüğündeki Marmara depreminin merkezi adaya çok yakın olduğundan (yaklaşık 9 km) adada oldukça tahribat yaptı. Özellikle kullanılmayan kötü durumdaki evler ve yapıların tamamına yakını yıkıldı. Ada halkı o yıllarda oldukça yoksuldu ve geçimini küçük teknelerle balıkçılık, bağcılık ve tarımla sağlamaya çalışıyordu.

1960’lı yıllardan sonra ada halkının bir kısmı kum tekneleri sahibi oldu ve Marmara denizinin çeşitli bölgelerinden kum çıkartarak ekonomik durumlarını düzeltmeye başladılar. Zaman içinde Ekinlik Adası halkının büyük bir kısmı kışın büyük şehirlerde oturup ve çalışmaya yazın adaya tatile gelmeye başladı. Adada 1970’li yıllarda, daha sonradan kapanacak olan bir ilk okul, bir motel ve bir tuzlu balık imalathanesi vardı. Adaya 80’li yılların başlarında sürekli elektrik geldi. Elektriğin gelmesi ile birlikte adadaki gelişme ve yapılaşma hız kazandı.


Kaynak: Ekinlik Adası, Görsel: Ekinlik Adası